Për dekada të tëra, Mesdheu ju ka ofruar të njëjtat destinacione të arta, por tashmë të lodhura — Kapri, San Trope, Mikonos dhe Ibiza — vende ku jahtet janë më të mëdha se flotat lokale të peshkimit dhe një drekë buzë detit mund të kushtojë sa një vresht modest në Ballkan.

Por njohësit e udhëtimeve — ata që pëshpëritin emra fshehurazi dhe shpresojnë që ju mos t’i ndiqni këshillat e tyre — kanë rrethuar një emër të ri në hartë: Shqipërinë, shkruan Jordi Lippe-McGraw për Forbes.

„Po, Shqipëria” shkruan ai.

E vendosur midis Greqisë dhe Malit të Zi dhe e përshkuar nga deti Jon, Shqipëria ka qenë për vite me radhë kushërira e harruar e Klubit të Adriatikut. E lënë në hije nga Kroacia, e keqkuptuar nga Europa Perëndimore dhe e mbyllur nga një regjim i zymtë komunist, ajo mbeti një vend i bardhë në hartën e Mesdheut.

Por ja çfarë ndodh me Shqipërinë: është pjesa e Mesdheut që pak kush i ka kushtuar vëmendje — dhe kjo është arsyeja pse tani është kaq interesante.

Në bregdetin jugor ndodhet Riviera Shqiptare. Ajo shtrihet përgjatë Jonit, me shkëmbinj dhe plazhe me guralecë që nuk do të dukeshin të çuditshme në Greqi apo Itali. Por atmosfera? Krejtësisht ndryshe. Nuk ka resorte masive, as klube plazhi me shkëlqim, dhe çmimet janë shumë më të ulëta.

Në Palasë, për shembull, tashmë gjendet Green Coast Hotel, një hotel i ri pesë yje, pjesë e koleksionit MGallery. Stili është minimal — tone të buta, dysheme guri, një spa e vogël dhe seanca joge pranë detit. Madje mund të bësh edhe parashutizëm mbi shkëmbinj, që tregon se sa shpejt ky bregdet po kalon nga sekreti i udhëtarëve me çanta shpine në një destinacion luksoz në ngritje. Një ditë pini kafe të ftohtë të bërë në shtëpi në një tavolinë plastike në plazh; ditën tjetër, koktej në barin e hotelit duke parë diellin të perëndojë pas shkëmbinjve.

Vetëm pak kilometra më në jug, gjërat duken siç kanë qenë prej vitesh.

Dhërmiu është ndalesa e njohur për plazhin e tij me guralecë dhe baret që mbushen në verë me muzikë dhe kokteje. Ka hotele të vogla familjare — pa spa apo pishina, por me plazh vetëm disa hapa larg dhe ndoshta një lokal poshtë që shërben peshk të pjekur në skarë dhe birrë të ftohtë. Është vendi ku takon familje shqiptare, disa udhëtarë evropianë me çanta shpine dhe, gjithnjë e më shumë, valën e parë të udhëtarëve kureshtarë nga larg.

Jala tërheq kryesisht të rinjtë, sidomos gjatë festivaleve të muzikës verore. Por nëse kërkon qetësi, vazhdo më tej.

Gjipeja është e fshehur midis shkëmbinjve — një gji që mund të arrihet vetëm në këmbë ose me varkë. Nuk ka hotel, as rrugë, as shezlongë të rreshtuar. Ndoshta një shilarëse të varur mes pemëve, ndoshta një bar i vogël plazhi që funksionon me gjenerator, ndoshta asgjë fare.

Çfarë e bën Shqipërinë ndryshe — të paktën për momentin — është ajo që mungon. Nuk ka hotele gjigande. Nuk ka shezlongë që kushtojnë 80 euro. Nuk ka turma që shtyjnë pranë rrënojave. Është ende pak e papërpunuar: rrugët nuk janë të mira, autobusët vonohen dhe ndonjëherë planet nuk funksionojnë.

Por është edhe bujare — pjata të mëdha me mish ose peshk të pjekur në skarë, verë vendase dhe njerëz që këmbëngulin të provosh rakinë e tyre të bërë në shtëpi, pavarësisht nëse e përballon apo jo. Mund të ecësh në një plazh që duket si diçka nga një revistë udhëtimesh dhe të gjesh veten pothuajse vetëm, përveç disa vendasve që notojnë pranë.

Megjithatë, ndryshimi po vjen me shpejtësi.

Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës do të hapet së shpejti, duke sjellë më shumë udhëtarë ndërkombëtarë. Klubet e plazhit tashmë po shfaqen në Rivierë dhe markat më të mëdha të hoteleve po vënë syrin në vijën bregdetare. Pra, nëse jeni kurioz për një pjesë të Mesdheut që ende ndihet si një zbulim — me përzierjen e qyteteve osmane, maleve të egra dhe vijës bregdetare që nuk është gëlltitur nga zhvillimi — Shqipëria ia vlen të vizitohet tani.

Sa gjatë do të qëndrojë kështu? Kjo mbetet për t’u parë.