Kuvendi i Shqipërisë ka miratuar ligjin e ri “Për Barazinë Gjinore”, duke ndryshuar mënyrën se si përkufizohet “gjinia” në legjislacionin kombëtar dhe duke ndezur një nga debatet më të mëdha publike të viteve të fundit. Ligji u miratua më 6 nëntor 2025 me 77 vota pro, 36 kundër dhe 4 abstenime, pas javësh protestash në Tiranë dhe qytete të tjera të vendit.

Reforma u propozua nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale me qëllimin për të përafruar Shqipërinë me standardet e Bashkimit Evropian mbi barazinë dhe mosdiskriminimin. Drafti fillestar e përkufizonte gjininë si “gjithëpërfshirëse,” duke lejuar vetëdeklarimin e identitetit gjinor — një ndryshim që mbështetësit e cilësuan si përparim dhe përputhje me konventat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut.

Por ky përkufizim shkaktoi një reagim të fortë nga institucionet fetare, grupet konservatore dhe partitë opozitare, të cilat e panë si kërcënim për strukturën tradicionale të familjes shqiptare dhe identitetin kulturor. Protestuesit akuzuan qeverinë për përpjekje për të futur “ideologji gjinore” dhe kërkuan që projektligji të tërhiqej plotësisht.

Nën presionin e fortë publik, mazhoranca socialiste paraqiti 22 amendamente para votimit, duke hequr termat “gjini gjithëpërfshirëse,” “identitet gjinor” dhe “shprehje gjinore.” Versioni përfundimtar i ligjit kufizohet në barazinë midis burrave dhe grave në fusha si punësimi, arsimi, përfaqësimi politik dhe vendimmarrja.

Megjithë ndryshimet, mijëra qytetarë dolën sërish në rrugë ditën e votimit, duke thënë se edhe ndryshimi i vetë përkufizimit të gjinisë përbën precedent të rrezikshëm. Para Kuvendit u panë pankarta me mbishkrime “Mbro familjen” dhe “Jo agjendës gjinore,” ndërsa deputetë të opozitës e cilësuan ligjin “kalë troje” që mund të hapë rrugë për rikthimin e termave të mëparshëm në të ardhmen.

Në sallë, deputetët e Partisë Socialiste mbrojtën ligjin si modernizim të nevojshëm, duke theksuar se “nuk ndryshon realitetin biologjik” por “forcon barazinë dhe mbrojtjen nga diskriminimi.” Këshilli Ndërfetar i Shqipërisë deklaroi se ligji “ende nuk ofron garanci për ruajtjen e familjes tradicionale,” ndërsa organizatat për të drejtat e njeriut e cilësuan “një mundësi të humbur për mbrojtjen e plotë të komuniteteve LGBTQ+.”

Komisioni Evropian e përshëndeti miratimin, duke e quajtur “hap të rëndësishëm drejt përputhjes me parimet e barazisë dhe të drejtave të njeriut në BE.” Por për shumë qytetarë, kjo votë simbolizon diçka më të madhe — një përplasje mes dëshirës për integrim evropian dhe lidhjes së thellë të Shqipërisë me vlerat tradicionale.

Ligji për Barazinë Gjinore do të hyjë në fuqi pas publikimit në Fletoren Zyrtare, por debati që ka hapur mbi gjininë, kulturën dhe identitetin kombëtar pritet të vazhdojë gjatë.