Joe DioGuardi, ish-kongresist amerikan nga Nju Jorku dhe mbrojtës afatgjatë i çështjes shqiptare, dhe bashkëshortja e tij Shirley Cloyes DioGuardi, shkrimtare dhe analiste e politikës së jashtme, tani janë zyrtarisht shtetas të Republikës së Kosovës.
Ushtruesja e Detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, ua dorëzoi çiftit dekretet e shtetësisë në një ceremoni të veçantë, duke nderuar dekada angazhimi për çështjen shqiptare.
Haxhiu tha se Kosova është shtet i ri, por para se të ishte shtet, para se ta fitonte lirinë, njerëz si DioGuardët i dolën zot. Ajo e lidhi angazhimin e Joe DioGuardit me rrënjët e tij arbëreshe në Greci të Italisë, një bashkësi që ruajti gjuhën shqipe për shekuj pasi ishte shkëputur nga trojet e të parëve.
Në vitin 1986, si kongresmen i ri, DioGuardi e ngriti çështjen e të drejtave të shqiptarëve në Jugosllavi në Kongresin amerikan, vite përpara se bota t’i kushtonte vëmendje. Pas largimit nga Kongresi, themeloi Lidhjen Qytetare Shqiptaro-Amerikane në vitin 1989 dhe, bashkë me kongresistin Tom Lantos, e sfidoi hapur Sllobodan Millosheviqin në një kohë kur kjo kërkonte guxim të vërtetë personal.
Shirley Cloyes DioGuardi iu bashkua kësaj çështjeje si shkrimtare dhe analiste e politikës së jashtme, duke dokumentuar historinë e Kosovës dhe duke kundërshtuar vite të tëra narrativash të shtrembëruara për shqiptarët në ish-Jugosllavi. Në vitin 2002, të dy shkuan në Hagë për të dëshmuar kundër Millosheviqit për krime kundër njerëzimit në Kosovë.
“Ju keni qenë miq të Kosovës shumë përpara se ajo të bëhej shtet,” u tha Haxhiu çiftit. “Prej sot, jeni edhe qytetarë të saj… Mirë se vini në shtetin tuaj të dytë, në Republikën e Kosovës!”
DioGuardi e shfrytëzoi momentin për të ngritur alarmin për situatën aktuale politike të Kosovës, duke paralajmëruar se vendi duhet ta ketë sa më shpejt një president.
“Unë jam këtu me ju për t’u siguruar që ju të keni një president, dhe shpresoj që kjo të ndodhë para se të largohem,” tha ai. “Nëse nuk ndodh para se të largohem, ju do të jeni në telashe të mëdha, sepse tashmë keni armiq të gatshëm për ta prishur ekuilibrin në Ballkan.”
Shirley Cloyes DioGuardi shtoi se shqiptarët e Kosovës nuk e nisën dhunën e viteve ’90 — u detyruan të mbronin ata që ishin në rrezik — dhe se viti 2026 është moment për të reflektuar mbi vendimet që qëndrojnë ende përpara.
Së bashku, çifti ka kaluar dekada duke ndërtuar urën mes Kosovës dhe Uashingtonit, shumë kohë përpara se Kosova të kishte ambasadë, shtet, apo vend në tryezë.
