Në tetor të vitit 2017, Alice Taylor hipi në një fluturim drejt Shqipërisë për atë që ishte menduar të ishte një arratisje e shkurtër tre-ditore. Ajo nuk kishte plane afatgjata. As një apartament që e priste. As një vizion për të ndërtuar një jetë në Ballkan. Vetëm një pushim i vendosur në moment të fundit në një vend për të cilin dinte shumë pak.
Pastaj erdhi rakia.
“Pa dashje e zgjata qëndrimin për tri javë” thotë ajo duke qeshur në një intervistë për ATLANTIKUN.
Deri në fund të atij qëndrimi të papritur, diçka kishte ndryshuar. Ajo kishte krijuar miqësi. Kishte shëtitur nëpër qytete dhe male shqiptare. Kishte parë mjaftueshëm për të ndjerë diçka që shumë të huaj ende e kanë të vështirë ta lidhin me Shqipërinë: rehatinë.
Disa javë më vonë, ajo u kthye — këtë herë me macet e saj, vajzën dhe sendet që mund të mbante me vete.
Gati një dekadë më vonë, Taylor është bërë një nga zërat e huaj më të njohur që flet për Shqipërinë në internet. Gazetare, autore dhe moderatore televizive, ajo dokumenton jetën e përditshme në vend për një audiencë ndërkombëtare që ende shpesh e sheh Shqipërinë përmes stereotipeve të vjetruara.
Për Taylor, magjepsja me Shqipërinë nuk lidhet me ndonjë fantazi për jetë të lirë apo plazhe pa fund. Është diçka më e qetë dhe më e vështirë për t’u shpjeguar.
“Cilësia e jetës këtu ka më shumë rëndësi për mua sesa paratë” thotë ajo.
Ajo flet për Shqipërinë me atë lloj dashurie që zakonisht rezervohet për vendet ku njerëzit lindin, jo për vendet ku përfundojnë rastësisht. Rrugët malore. Kafenetë plot biseda. Afërsia e familjeve. Ndjesia, siç thotë ajo, se njerëzit ende kanë kohë për njëri-tjetrin.
Në Britani, thotë ajo, jeta shpesh ndihet e copëzuar nga distanca dhe rutina. Në Shqipëri, ajo gjeti diçka më të ngadaltë dhe më njerëzore.
“Më pëlqen që njerëzit marrin kohë për të pirë kafe, për të biseduar, për të kaluar kohë bashkë” thotë ajo. “Kjo është diçka shumë e veçantë.”
Ka edhe një aspekt tjetër të Shqipërisë që vazhdon ta surprizojë: siguria.
Si një grua që po rrit një fëmijë e vetme, Taylor thotë se ndihet më e sigurt duke ecur nëpër Tiranë në agim sesa ndihej ndonjëherë në disa pjesë të Mbretërisë së Bashkuar.
“Udhëtoj vetëm në të gjithë vendin” thotë ajo. “Nuk kam pasur kurrë probleme.”
Kontrasti mes përvojës së saj dhe reputacionit ndërkombëtar të Shqipërisë është diçka me të cilën përballet vazhdimisht online. Përmes videove në rrjetet sociale që tani gjenerojnë miliona shikime çdo muaj, ajo kalon një pjesë të madhe të kohës duke iu përgjigjur keqkuptimeve për vendin — disa të padëmshme, disa absurde.
“Njerëzit më pyesin nëse ka bankomate jashtë Tiranës” thotë ajo. “Ose nëse veriu i Shqipërisë mbyllet gjatë dimrit.”
Pyetjet e bëjnë të qeshë, por ato tregojnë gjithashtu se sa e keqkuptuar mbetet Shqipëria jashtë vendit.
Për Taylor, forca më e madhe e Shqipërisë nuk është turizmi apo kostoja e ulët e jetesës, por vetë njerëzit. Ajo flet me admirim për mikpritjen shqiptare, mënyrën se si fëmijët përqafohen nga i gjithë komuniteti dhe instinktin kulturor për të qëndruar të lidhur me familjen.
“Shqiptarët bëjnë shumë gjëra më mirë sesa ne në Perëndim” thotë ajo.
Megjithatë, ajo nuk e romantizon jetën në vend. Ajo paralajmëron të huajt që të mos vijnë me pritshmëri joreale apo ta trajtojnë Shqipërinë si një version më të lirë të vendeve që kanë lënë pas.
“Ejani me mendje të hapur” thotë ajo. “Mos vini këtu duke u përpjekur të rikrijoni Amerikën apo Britaninë në Tiranë.”
Dhe për shqiptarët që jetojnë jashtë vendit, veçanërisht diasporën që po e sheh Shqipërinë të ndryshojë nga larg, ajo ka një mesazh që tingëllon njëkohësisht personal dhe shpresëdhënës:
“Koha për t’u kthyer në shtëpi është tani.”/ATLANTIKU
