Një familje britanike që udhëtoi në Ballkan për një aventurë njëjavore në male e ka përshkruar përvojën e saj në Alpet Shqiptare si një nga eksperiencat më autentike të turizmit natyror në Evropë, sipas një reportazhi të publikuar në gazetën britanike The Guardian.
Në artikullin e gazetares Holly Tuppen, malet e veriut të Shqipërisë përshkruhen si një destinacion i rrallë ku bashkohen natyra e paprekur, traditat shekullore dhe mikpritja e ngrohtë shqiptare.
Gjatë udhëtimit, familja qëndroi në një stan të largët në male, ku u mirëprit nga një familje vendase që jeton ende sipas mënyrës tradicionale të jetesës së barinjve. Pavarësisht barrierës gjuhësore, atmosfera u bë shpejt miqësore ndërsa fëmijët nisën të luanin së bashku ndërkohë që jashtë kishte filluar një stuhi e fortë me breshër.
Brenda hapësirës së vogël të stanit — që shërbente njëkohësisht si kuzhinë, dhomë ndenjeje dhe verandë — mysafirët dhe familja vendase ndanë kohën së bashku ndërsa bubullimat përhapeshin nëpër male, qentë lehonin, pulat kakarisnin dhe delet blegërinin pranë.
Eksperienca u organizua përmes një projekti turizmi komunitar të quajtur “Shepherd’s Way”, i cili synon të ndihmojë barinjtë malësorë të fitojnë të ardhura shtesë duke ndarë mënyrën e tyre tradicionale të jetesës me vizitorët.
Sipas organizatorëve, zhvendosja sezonale e deleve drejt kullotave alpine gjatë verës — një praktikë që ende ndiqet nga disa familje në këtë zonë — së fundmi ka marrë statusin e trashëgimisë kulturore nga UNESCO.
Vizitorët zakonisht përfshihen në aktivitete të përditshme si kullotja dhe mjelja e deleve, por për shkak të motit të keq, dita kaloi ndryshe: duke pjekur bukë, duke pirë çaj mali, duke luajtur lojëra dhe duke biseduar.
Një nga shtegtimet kryesore të përshkruara në artikull nis nga fshati Lëpushë, duke ndjekur një shteg të qetë përmes pyjeve të ahut dhe livadheve alpine drejt Maja e Vajushës, në lartësinë 1,859 metra.
Gjatë zbritjes, vizitorët u ndalën në një stan për të provuar kos të freskët dhe mblodhën boronica të egra, ndërsa në fshat blenë mjaltë nga një kooperativë lokale bletarësh.
Udhëtimi përfshiu gjithashtu ndalesa në disa nga pikat më të njohura natyrore të zonës, si Vaskat e Nderlysës dhe Syri i Kaltër i Kaprres, ku vizitorët shijuan ujërat e kristalta.
Një tjetër moment i rëndësishëm i udhëtimit ishte lugina e Theth, e konsideruar si zemra e Alpeve shqiptare. Vizitorët qëndruan në një kullë tradicionale rreth 200-vjeçare, e kthyer në bujtinë familjare, ku darka përfshinte ushqime të përgatitura në shtëpi ndërsa perëndimi i diellit ngjyroste malet me nuanca rozë.
Sipas artikullit, ndërsa qytetet shqiptare tregojnë ritmin e shpejtë të zhvillimit të vendit, përvoja në malet e veriut mbetet ajo që lë më shumë mbresa tek vizitorët.
